Lớp học dạy tiếng Khmer miễn phí tại chùa Đồng Tranh đều đặn duy trì mỗi dịp hè hơn 20 năm nay.
Sáng sớm, dưới mái hiên chùa Đồng Tranh, tiếng đọc bài của những đứa trẻ nối nhau vang lên. Ông Danh Sại (68 tuổi), chậm rãi đọc từng chữ Khmer rồi dừng lại chờ học trò đọc theo. Em nào viết chưa đúng, ông đến tận bàn, kiên nhẫn sửa từng nét.
“Tuổi tôi cũng lớn rồi, nhưng còn sức thì tôi còn dạy. Thấy các cháu chịu khó học, biết đọc, biết viết tiếng Khmer là tôi vui. Chữ của dân tộc mình thì mình phải cố gắng giữ gìn và truyền lại cho các cháu”, ông Sại chia sẻ.
Các em nhỏ chăm chú học chữ Khmer tại lớp học miễn phí ở chùa Đồng Tranh, xã Vĩnh Bình.
Lớp học bắt đầu từ 8 giờ sáng, với hơn 20 học sinh ở nhiều độ tuổi, từ cấp tiểu học đến Trung học phổ thông. Trước mái hiên nhà chùa, chiếc kệ gỗ được dùng làm nơi đặt bảng, bên cạnh là chiếc bàn nhỏ xếp những quyển tập với các dòng chữ Khmer còn vụng về, nhưng ngay ngắn dần qua từng buổi học.
Không có tiếng trống trường, không đồng phục, cũng chẳng có phòng học khang trang. Thế nhưng, với nhiều em nhỏ nơi đây, lớp học mùa hè tại chùa Đồng Tranh đã trở thành một phần quen thuộc mỗi khi năm học kết thúc.
Không gian lớp học giản dị dưới mái chùa, nơi những bài học tiếng Khmer được truyền đạt qua từng nét chữ trên bảng.
Từ năm 2000, chùa Đồng Tranh bắt đầu mở lớp dạy tiếng Khmer miễn phí cho trẻ em trong vùng. Tại đây, các sư thầy và người có uy tín của ấp Đồng Tranh trực tiếp giảng dạy trực tiếp cho các em nhỏ. Trải qua nhiều năm, lớp học có lúc đông, lúc vắng, cơ sở vật chất cũng từng bước được cải thiện, nhưng việc dạy chữ vẫn được nhà chùa duy trì đến nay.
Theo Đại đức Danh Dung, Trưởng Ban Quản trị chùa Đồng Tranh, những ngày đầu, lớp học còn nhiều thiếu thốn. Bàn ghế không đủ, nhà chùa phải tận dụng gỗ và những vật liệu sẵn có để đóng bàn cho học sinh. Có thời điểm, lớp học được tổ chức dưới mái hiên che bằng lá. Mưa xuống, mái dột, thầy trò lại cùng tìm cách khắc phục để tiếp tục việc học.
Lớp học được duy trì bằng sự tận tâm của người dạy và tinh thần ham học của các em nhỏ.
“Nhà chùa xác định dạy tiếng Khmer cho trẻ em trong dịp hè là việc làm thiết thực, giúp các cháu biết chữ Khmer. Các em học ở trường bằng tiếng Việt, nên dịp hè có thêm thời gian để học tiếng Khmer thì rất tốt. Mình giữ được chữ viết cho các cháu là giữ được một phần văn hóa của dân tộc”, Đại đức Danh Dung cho biết.
Hiện lớp học được tổ chức 2 buổi mỗi ngày, buổi sáng từ 8 giờ và buổi chiều từ 14 giờ. Học sinh được hướng dẫn theo trình độ, từ nhận biết mặt chữ, tập viết đến đọc tiếng Khmer. Trong lớp học, mỗi em có một khả năng tiếp thu khác nhau. Có em đã biết mặt chữ, có em mới bắt đầu làm quen với những nét viết đầu tiên. Người dạy phải kiên trì hướng dẫn từng em để việc học không trở thành áp lực mà giữ được sự hứng thú trong những ngày hè.
Ông Danh Sại hướng dẫn từng nét chữ cho học sinh trong giờ học.
Em Thị Diễm My, 12 tuổi, học sinh Trường TH và THCS Vĩnh Bình Nam 1, tham gia lớp học với mong muốn biết đọc, biết viết tiếng Khmer. “Có những chữ lúc đầu em thấy khó nhớ, nhưng được thầy hướng dẫn nhiều lần thì em dần quen. Em thích học tiếng Khmer vì đây là tiếng nói, chữ viết của dân tộc mình”, Diễm My nói.
Không chỉ học cách nhận mặt chữ, viết và đọc, các em còn được tiếp cận thêm những giá trị văn hóa gắn với ngôn ngữ của dân tộc mình. Từ lớp học nhỏ dưới mái hiên chùa, tình yêu với tiếng Khmer vì thế được vun đắp qua từng bài học.
Gần 20 năm qua, lớp học đã trải qua nhiều thay đổi. Từ những bộ bàn ghế tự đóng, mái lá đơn sơ đến điều kiện dạy học từng bước được cải thiện; những người đứng lớp cũng có sự thay đổi theo thời gian. Điều còn lại là sự tự nguyện và tâm huyết của những người mong muốn truyền chữ Khmer cho thế hệ trẻ.
Các em học sinh chăm chú nghe giảng, ghi chép bài trong lớp học tiếng Khmer. Với nhiều em, đây là khoảng thời gian bổ ích trong những ngày hè.
Với ông Danh Sại, khi còn sức, ông vẫn tiếp tục đứng lớp. Niềm vui của người thầy đã nhiều năm gắn bó với lớp học không phải là những điều lớn lao, mà đơn giản là nhìn thấy học trò từ chỗ chưa biết chữ đến khi có thể tự đọc, tự viết tiếng Khmer.
Giữa nhịp sống ngày càng hiện đại, những giờ học bình dị dưới mái hiên chùa Đồng Tranh vì thế càng trở nên đáng quý. Bởi mỗi con chữ được viết xuống không chỉ giúp một em nhỏ biết đọc, biết viết, mà còn góp phần nối các em với tiếng nói, văn hóa và cội nguồn của dân tộc mình.
Mỗi nét chữ Khmer được ghi trên trang vở là một phần ký ức, văn hóa được các em nhỏ tiếp nhận và gìn giữ.
Thuý Anh